Ostropest plamisty – skład, właściwości i zastosowanie

Ostropest plamisty (łac. Silybium marianum) uchodził za roślinę o dobroczynnym działaniu już w okresie starożytności. Przez niektórych jest uznawana za zbędny chwast, przez innych – ziele o tajemniczych i wyjątkowych właściwościach.

Ostropest plamisty rośnie dziko oraz występuje prawie we wszystkich regionach świata. Gatunek wywodzi się z obszarów śródziemnomorskich oraz należy do rodziny astrowatych. Pod względem wyglądu przypomina ona nieco oset. Ostropest plamisty posiada grubą łodygę, której wysokość może sięgać nawet do 2 metrów wysokości. Roślina charakteryzuje się także kolczystymi oraz ostro zakończonymi liśćmi oraz koszyczkowatymi kwiatami.

Ostropest jako surowiec zielarski

Za najcenniejszy surowiec zielarski uchodzą owoce ostropestu plamistego. Posiadają one białe, brązowe lub szare zabarwienie. W Polsce ostropesty występuje jako dziko rosnący gatunek, niemniej plantacje ziołowe znajdują się na obszarze Lubelszczyzny, Wielkopolski i na Kujawach. Produkty ziołowe na bazie ostropestu są dostępne do nabycia w sklepach i aptekach stacjonarnych oraz internetowych.

W zależności od pochodzenia i producenta poszczególne produkty mogą różnić się pod względem zawartości substancji aktywnych i jakości. Nasiona ostropestu plamistego są dostępne w cenie kilku złotych za 100 g nasion. Na rynku jest dostępny także olej z ostropestu plamistego (ok. 10 zł/100 ml oleju).

Zastosowanie ostropestu plamistego

Przed rozpoczęciem stosowania produktów ziołowych wytworzonych na bazie ostropestu plamistego, należy skonsultować się z lekarzem, aby dowiedzieć się, czy nie ma ku temu żadnych przeciwwskazań.

Ostropest plamisty wspiera leczenie łuszczycy, a także wykazuje właściwości przeciwgrzybicze. Ponadto, ziele wspiera odchudzanie. Omawiana roślina zielarska jest znana głównie z tego, że oczyszcza wątrobę. Właściwości oczyszczające wynikają głównie z zawartości sylimaryny.

Sylimarynę jako substancję aktywną stosuje się do produkcji leków stosowanych w terapii zatruć pokarmowych. Substancja pozyskiwana z owoców ostropestu charakteryzuje się właściwościami przeciwzapalnymi, antynowotworowymi i żółciotwórczymi. Ponadto, sylimaryna działa antyoksydacyjnie oraz obniża poziom cholesterolu we krwi.

Dzięki zawartości powyższego składnika ostropest plamisty wspiera pracę i proces regeneracyjny wątroby, tworząc dla niej naturalną barierę zapobiegającą szkodliwym efektom działania alkoholu, metali ciężkich i pestycydów oraz leków, takich jak antybiotyki czy cytostatyki.

Produkty ziołowe wyprodukowane na bazie ostropestu plamistego są wykorzystywane pomocniczo w leczeniu marskości wątroby, wirusowego zapalenia wątroby, stłuszczenia wątroby i żółtaczki. Obecnie ostropest plamisty znajduje zastosowanie w medycynie konwencjonalnej, niemniej przez ostatnie stulecia wykorzystywano go w medycynie alternatywnej w przypadku zatruć grzybami zawierającymi toksyczne substancje. Badania dowiodły, że podanie wyciągu z ostropestu plamistego zmniejsza ryzyko zgonu i trwałych uszkodzeń wewnętrznych, jeżeli zostanie podane po kilku minutach od zjedzenia trujących grzybów i w odpowiedniej dawce.

Obecnie ostropest plamisty jest dostępny w formie różnych preparatów, począwszy od oleju, a skończywszy na kapsułkach.

Zawartość ostropestu plamistego

Głównym aktywnym składnikiem ostropestu plamistego jest sylimaryna, której działanie zostało opisane wyżej. Niemniej ostropest plamisty zawiera również inne cenne składniki, w tym m.in.:

  • flawonoidy,
  • fitosterole,
  • kwas linolowy,
  • aminy biogenne,
  • garbniki,
  • sole mineralne,
  • witaminę C.

Ostropest plamisty jest polecany diabetykom oraz osobom, które chcą obniżyć poziom złego cholesterolu LDL w organizmie. Omawiana roślina korzystnie wpływa na regulowanie poziomu glukozy we krwi i pobudzenie wydzielania soku żołądkowego. Ostropest plamisty posiada również korzystny wpływ na skórę. Preparaty ziołowe przygotowane na jego bazie są stosowane w przypadku łuszczycy i w przebiegu stanów zapalnych skóry.

Zastosowanie ostropestu plamistego obejmuje zatem nie tylko choroby wątroby, ale także cukrzycę, miażdżycę, łuszczycę i niektóre inne choroby zapalne skóry.

Ostropest plamisty wykazuje również silne właściwości antyoksydacyjne. Można stosować ziele pomocniczo w przebiegu profilaktyki antynowotworowej. Według niektórych źródeł ostropest plamisty może być stosowany również pomocniczo w przypadku zaburzeń koncentracji i pamięci. Ostropest plamisty oczyszczając organizm z toksyn powoduje przyspieszenie metabolizmu, a tym samym wspiera odchudzanie.

Właściwości oleju z ostropestu plamistego

Olej z ostropestu plamistego jest jedną z postaci przetworzonego surowca zielarskiego, cieszącą się chyba największą popularnością (poza suplementami diety). Alternatywą dla oleju z ostropestu są nasiona w wersji całej lub sproszkowanej. Olej z ostropestu tłoczony na zimno charakteryzuje się właściwościami opisanymi powyżej – pomaga obniżyć poziom cholesterolu LDL, utrzymać poziom glukozy na prawidłowym poziomie oraz oczyścić organizm.

Olej z ostropestu plamistego może być stosowany nie tylko doustnie, ale również zewnętrznie – na skórę, w przypadku, gdy ma wspomóc leczenie chorób skóry, np. łuszczycy. Olej z nasion ostropestu może łagodzić oparzenia i wspierać proces gojenia się ran. U osób, które nie są na niego uczulone, a cierpią na alergię kontaktową i atopową, olej z ostropestu plamistego pomaga łagodzić objawy skórne alergii. Produkt ziołowy wykazuje właściwości antybakteryjne i przeciwgrzybicze.

Olej z ostropestu plamistego sprawdza się także jako produkt o właściwościach kosmetycznych. Można go stosować między innymi w celu rozjaśnienia i odmłodzenia skóry oraz w przypadku trądziku. Olej z ostropestu plamistego pomaga wygładzić zmarszczki i rozjaśnić przebarwienia. Dodatkowo można stosować go jako odżywkę do paznokci aplikując na płytkę i skórę wokół płytki paznokciowej. Produkt poprawia wygląd suchych włosów dodając im blasku i miękkości. Opisane właściwości oleju z ostropestu plamistego są efektem działania zawartych w nim polifenoli i witamin (m.in. C, E, K).

Inne produkty z ostropestu plamistego

Oprócz oleju z ostropestu plamistego jest dostępny także produkt ze zmielonych nasion tej rośliny. Niemniej w procesie przemiału dochodzi do utraty cennych składników odżywczych zawartych w nasionach. Dlatego dla uzyskania optymalnych efektów suplementacji warto wybrać całe nasiona i zmielić je przed spożyciem. Wówczas utrata składników aktywnych będzie znacznie mniejsza.

Innym produktem wytwarzanym z ostropestu plamistego jest herbata. Ziołowy napar powinien być przygotowywany ze świeżo zmielonych ziaren. Do naparu można dodać liście mięty pieprzowej i łyżeczkę miodu, dla poprawy smaku. Niestety drobno zmielone ziarna ostropestu plamistego charakteryzują się nieco gorzkim posmakiem.

Herbatę z ostropestu plamistego warto spożywać przed posiłkiem, nie częściej niż cztery razy dziennie. Podobnie, olej z ostropestu powinien być spożywany przed posiłkiem, najlepiej około 30 minut przed jego spożyciem, w ilości 1 łyżeczki oleju trzy razy dziennie. Olej z ostropestu plamistego może być także dodawany do wypieków i sałatek.

Przed zastosowaniem ostropestu plamistego i przygotowanych na jego bazie produktów ziołowych należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, nie tylko w zakresie możliwości ich stosowania, ale również odnośnie do zalecanej dawki produktu. Każdy produkt – nawet najzdrowszy – stosowany w nadmiarze, może okazać się szkodliwy dla zdrowia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *